Kanaryjska egzotyka z bliska

Stosunkowo niedaleko nas, kilkaset kilometrów od zachodnich wybrzeży Afryki, wiele milionów lat temu, z oceanu wyłoniło się 7 wulkanicznych wysp, zwanych niegdyś Wyspami Szczęśliwymi, a dzisiaj Kanaryjskimi. Jedną z nich miałem okazję niedawno poznać - niemal okrągłą, z masywem górskim sięgającym prawie 2000 m n.p.m. Od pierwszego wejrzenia sucha, skalista i gorąca. Jednak poznając ją bliżej, za tą suszą wyłania się przepiękny świat roślin, niezwykła różnorodność i zapierające dech w piersiach widoki - to właśnie cała Gran Canaria.

Bliskość zwrotnika sprawia, że na archipelagu przez cały rok panuje subtropikalny klimat. Średnie temperatury nie spadają poniżej 18 stopni, tworząc idealne warunki dla wzrostu i uprawy wielu owocowych roślin egzotycznych :) Wiejące z północy pasaty niosą ze sobą masę chmur i wilgotnego powietrza znad oceanu, które zatrzymując się na górach pośrodku wyspy, dzielą ją na nieco chłodniejszą i wilgotną część północną oraz gorącą i suchą południową. Ale przechodząc do rzeczy...

...wyspa opuncji

Gran Canarię szczególnie upodobały sobie opuncje. Rosną niemalże wszędzie - przy drogach, na zboczach, skalnych urwiskach, kraterach wulkanów... także w gorących częściach wyspy oraz na wybrzeżu. Najczęściej spotykanymi gatunkami jest Opuntia ficus-indica (której owoce czasem trafiają do Polski) oraz Opuntia littoralis (niska, mocno kolczasta, z mniejszymi owocami). Poniżej krótka kaktusowa fotorelacja, a dalej kolejne owocowe ciekawostki (zdjęcia można powiększać).

Opuntia ficus-indica - dojrzewające owoce  

Opuntia ficus-indica 

Opuntia ficus-indica - rozwijające się kwiaty

Opuntia littoralis obsypana dojrzałymi owocami
(bardzo smaczne, ale pokryte dziesiątkami mikroskopijnych kolców,
które przez godzinę wyciągałem z palców)

Jak widać opuncja rośnie nawet w lesie pośród sosen

Kwiat opuncji rosnącej w dolinie Agaete,
w północnej części wyspy

Opuncje obsypane jeszcze zielonymi owocami
na zboczu wąwozu Barranco de Guayadeque

Opuntia littoralis

Opuntia littoralis na dnie krateru Caldera de Bandama

Rośliny egzotyczne w naturalnym środowisku

Jednym z najlepszych wrażeń dla amatorów uprawy roślin egzotycznych jest podziwianie ich w naturze - w środowisku, w którym swobodnie rosną i wydają owoce. A na Gran Canarii można spotkać ich mnóstwo - dziko rosnące drzewa oliwne, figowce i cytrusy, na sporą skalę uprawiane kanaryjskie banany (o ciekawym smaku, nieco twardsze i wolniej dojrzewające niż te które znamy), mango, papaje (trochę mniej słodkie niż te azjatyckie), a także awokado, granaty i guawy. Świeże owoce można kupić w supermarketach i na miejscowych targowiskach (Hiszpanie muszą być dumni z tego, że na etykietach wskazujących pochodzenie owoców i warzyw widnieje w znakomitej większości España oraz Canarias...). Teraz akurat był sezon na papaje (tańsza niż jabłka), banany i awokado. 

Niestety większość owocujących roślin ukryta jest za płotami sadów i siatkami plantacji. Ale część z nich udało mi się znaleźć na wolności i uwiecznić na zdjęciach:

Dojrzewające owoce mango

Owoce mango - trochę ich się zebrało na tym drzewku

Chcielibyście mieć w ogrodzie taki okaz?
ten akurat bez owoców

Świeże przyrosty mango

Dorodne drzewa mango w sadzie. Widać nawet kwiatostany.
Najwidoczniej odpowiada im podłoże w postaci piasku i pokruszonych skał.
A może tajemnica tkwi pod powierzchnią tej spalonej słońcem ziemi...

Czy to nie piękny obrazek?

To tyle jeśli chodzi o mango. A tu jeszcze kilka innych okazów:

Jeszcze zielona pomarańczka

Dojrzewające granaty

W grupie raźniej

Na ogrodzeniu ogrodu botanicznego udało mi się nawet
znaleźć pitaję. Niestety bez zalążków owoców

Papaja w czyimś ogródku

Niestety nigdzie nie trafiłem ani na guawę, ani na czerymoję, którą miałem zamiar spotkać na swojej drodze. Ale nic straconego, z pewnością jeszcze kiedyś zawitam na archipelag Wysp Kanaryjskich, w wolnej chwili rozglądając się za ciekawymi okazami. A jeśli Wy szukacie akurat wakacyjnej miejscówki to gorąco polecam to miejsce :)

Zimowy przyrost mango

Pomimo chłodniejszych dni, niższej temperatury w pokoju oraz ograniczonej ilości światła słonecznego mango nie odpoczywa i pnie się w górę. Ale jak wiadomo, mango nie jest rośliną przechodzącą w stan hibernacji zimą, dlatego takie zachowanie jest całkowicie normalne.

Jak wyhodować mango z pestki

Mango indyjskie (Mangifera indica) jest jedną z najważniejszych roślin uprawnych w krajach tropikalnych. W naszych sklepach mango można dostać przez cały rok. Najczęściej spotkamy jeszcze niedojrzałe owoce, które powinny poleżeć kilka dni przed zjedzeniem. Kolor skórki nie określa stopnia dojrzałości owocu, dlatego najlepiej poczekać, aż mango zacznie uginać się pod palcami, a jego miąższ będzie słodki i soczysty. Również wtedy pestka, znajdująca się w samym środku owocu będzie miała największą zdolność kiełkowania.

Pestka mango chroniona jest bardzo twardą łupiną, którą należy otworzyć, jeśli chcemy szybko zobaczyć kiełek :) W przeciwnym razie proces kiełkowania może potrwać nawet kilka miesięcy. Otwarcie łupiny jest trudnym zadaniem. Podczas takiego zabiegu niezwykle łatwo jest uszkodzić pestkę, której szansa na dalsze życie mocno spadnie.

Uszkodzonej pestki nie wolno wsadzać w ziemię - wtedy zgnije na 99%. Również po udanym wyjęciu pestki lepiej nie pakować jej od razu do doniczki. Polecam natomiast owinięcie jej zwilżonym papierowym ręcznikiem i umieszczenie w zamkniętym, ciemnym pojemniku. Metoda sprawdzona w przypadku 3 pestek ze stuprocentową skutecznością.

Kiełkująca pestka mango

Kiedy korzeń osiągnie kilka centymetrów długości można pestkę przełożyć do doniczki z dość żyznym, przepuszczalnym podłożem. Niektórzy radzą, aby pestkę umieścić pionowo w ziemi, a inni poziomo. Ja zawsze kładłem pestkę poziomo, przysypując ją lekko ziemią. Po około dwóch tygodniach światło dzienne powinna ujrzeć łodyżka z kilkoma małymi listkami.

Młode mango wychodzi z ziemi

Od tej pory mango rośnie szybko. Pierwsze liście z dnia na dzień wydłużają się o kolejne centymetry. Potem przebarwiają się z koloru czerwonego w soczystą zieleń.

W kolejnych miesiącach życia wzrost wygląda następująco: wypuszczenie 3-5 nowych liści, kilka tygodni przerwy, wypuszczenie kolejnych liści, przerwa, itd.

10-tygodniowe mango

Z podlewaniem należy być ostrożnym. Nie wolno doprowadzić do przelania. Może to prowadzić do chorób grzybicznych liści, a w rezultacie do obumarcia rośliny.

Mango co kilka tygodni wypuszcza młode listki

Podsumowując - mango nie jest rośliną trudną do wyhodowania z pestki, pod warunkiem że przestrzega się kilku zasad, o których pokrótce napisałem. Z pewnością najlepszym okresem na kiełkowanie jest lato, ale już niedługo grzejniki w naszych mieszkaniach zaczną się nagrzewać, co może być pomocne przy takich zabiegach :)